Dünya iklim krizini artık geleceğin bir ihtimali olarak değil, bugünün gerçeği olarak yaşıyor. Mevsimler değişiyor, yağış düzenleri bozuluyor, kuraklık derinleşiyor, sıcak hava dalgaları ve aşırı hava olayları yaşamı giderek daha fazla etkiliyor. Bir zamanlar uzak coğrafyaların sorunu gibi gördüğümüz çevresel riskler, bugün yaşadığımız şehirlerin, sofralarımızın ve günlük hayatımızın bir parçası hâline geliyor.

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin 31. Taraflar Konferansı COP31'in 9-20 Kasım 2026 tarihleri arasında Antalya'da düzenlenmesi, Türkiye açısından önemli bir sorumluluğu da beraberinde getiriyor. Dünyanın dört bir yanından ülkeleri, bilim insanlarını, karar vericileri ve sivil toplum temsilcilerini bir araya getiren bu konferans, iklim kriziyle mücadelede ortak politikaların ve somut adımların önemini bir kez daha gündeme taşıyor.

Nitekim Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı'nın 12 Kasım'da COP31 kapsamında yaptığı açıklama, konunun ciddiyetini ortaya koyuyor. Bakan Yumaklı, Türkiye'nin yıllık kullanılabilir su potansiyelinin yüzyıl sonuna doğru yaklaşık yüzde 25 azalabileceğinin öngörüldüğünü açıkladı. Bu oran, gerçekleşmiş bir kaybı değil, bilimsel projeksiyonlara dayanan olası bir geleceği ifade ediyor. Ancak şimdiden üzerinde düşünülmesi ve önlem alınması gereken bir tabloyu ortaya koyuyor. Peki, uluslararası toplantılarda konuşulan iklim hedefleri, yaşadığımız şehirlerde ne kadar karşılık buluyor?

Bu soruyu özellikle Mersin için sormak gerekiyor. Akdeniz'in kıyısında yer alan Mersin; tarımı, limanı, sanayisi, turizmi, doğal güzellikleri ve zengin ekolojik yapısıyla önemli bir kent. Ancak bu zenginlik, aynı zamanda korunması gereken büyük bir doğal miras anlamına geliyor.

Mersin'de iklim krizini yalnızca sıcaklıkların artması üzerinden değerlendiremeyiz. Su kaynaklarının korunması, tarımsal üretimin sürdürülebilirliği, orman yangını riski, kıyıların korunması, hava kalitesi ve kentleşme politikaları birbirinden bağımsız konular değil. Bunların tamamı, şehrin geleceğini doğrudan ilgilendiren başlıklar. Mersin Büyükşehir Belediyesinin Sürdürülebilir Enerji ve İklim Eylem Planı'nda yer alan 2050 projeksiyonları da bu konuda önemli bir yol haritası sunuyor. Plan kapsamında kuraklık yüksek risk kategorisinde değerlendirilirken, deniz seviyesindeki yükselmenin kıyı alanları açısından oluşturabileceği risklere de dikkat çekiliyor. Bu veriler, Mersin'in iklim değişikliğine karşı hazırlıklı olması gerektiğini gösteriyor. Özellikle tarım kenti kimliğiyle öne çıkan Mersin'de suyun geleceği, doğrudan üretimin ve ekonomik yaşamın geleceğidir. Üreticinin artan girdi maliyetleriyle mücadele ettiği bir dönemde kuraklık ve su kaynakları üzerindeki baskı, yalnızca çiftçiyi değil, tüketiciyi de etkiliyor. Çünkü suyun azalması, tarımsal üretimden gıda fiyatlarına kadar uzanan geniş bir zinciri ilgilendiriyor. Burada sorulması gereken önemli sorular var: Tarımsal sulamada su verimliliğini artırmak için yeterli adımlar atılıyor mu? Su kayıplarını azaltacak altyapı yatırımları ne ölçüde hayata geçiriliyor? Üreticiler, iklim değişikliğine uyumlu tarım yöntemleri konusunda yeterince destekleniyor mu?

Bir başka önemli başlık ise kentleşme.

Nüfusun artması, yapılaşma baskısı, yeşil alanların korunması ve altyapı planlaması, şehirlerin iklim krizine karşı ne kadar dirençli olduğunu belirliyor. Kentlerin yalnızca büyümesi değil, doğru ve sürdürülebilir biçimde gelişmesi gerekiyor. Yeşil alanların korunması, yağmur suyu yönetimi, geçirgen yüzeylerin artırılması ve afet risklerinin şehir planlamasına dâhil edilmesi artık bir tercih değil, zorunluluk. Mersin gibi kıyı kenti olan şehirlerde denizlerin, sahillerin ve doğal yaşam alanlarının korunması da ayrı bir önem taşıyor. Deniz kirliliği, atık yönetimi ve kıyı ekosistemlerinin korunması yalnızca bugünün çevre politikalarıyla sınırlı değil; gelecek kuşakların yaşam kalitesini de belirliyor. Burada yerel yönetimlere, kamu kurumlarına, üniversitelere, sivil toplum kuruluşlarına ve özel sektöre önemli görevler düşüyor. İklim eylem planlarının yalnızca hazırlanması değil, uygulanması ve sonuçlarının kamuoyuyla paylaşılması gerekiyor. Bilimsel veriler ışığında oluşturulan politikalar, düzenli olarak izlenmeli ve kent halkı bu sürecin bir parçası hâline getirilmeli. Ancak iklim krizi yalnızca çevresel bir sorun da değil; aynı zamanda ekonomik ve sosyal adalet meselesi. Çünkü çevresel sorunların sonuçlarını herkes aynı ölçüde yaşamıyor. Tarımla geçinen aileler, dar gelirli vatandaşlar, çocuklar, yaşlılar ve kırılgan gruplar iklim kaynaklı risklerden daha fazla etkilenebiliyor. Bu nedenle iklim politikaları hazırlanırken yalnızca doğanın değil, insanın ve toplumsal yaşamın da korunması gerekiyor. COP31 gibi uluslararası platformların gerçek başarısı, yapılan konuşmaların ve açıklanan hedeflerin ardından atılan somut adımlarla ölçülmeli. Türkiye'nin bu süreci yalnızca ev sahipliğiyle sınırlı tutmaması, alınan kararları yerel düzeyde uygulamaya dönüştürmesi büyük önem taşıyor. Bizim de Mersin olarak bu süreci yalnızca izleyen değil, kendi ihtiyaçlarını ortaya koyan ve çözüm üreten bir kent olmamız gerekiyor. Artık kendimize şu soruyu sormalıyız: Çocuklarımıza nasıl bir Mersin bırakacağız? Daha az yeşil alanın, daha fazla betonun, azalan su kaynaklarının ve kirlenen bir denizin olduğu bir şehir mi? Yoksa doğal kaynaklarını koruyan, tarımını güçlendiren, çevreyle uyumlu büyüyen ve gelecek kuşaklara yaşanabilir bir kent bırakan bir Mersin mi? İklim krizi ertelenebilecek bir gündem değil. Çünkü doğanın takvimi, bizim siyasi, ekonomik ya da bürokratik takvimlerimizi beklemiyor.

Mesele yalnızca iklimin değişmesi değil; bizim bu değişime ne kadar hazır olduğumuzdur. Mersin'in geleceğini korumak için harekete geçmenin zamanı ise yarın değil, bugündür.